ભારતના વડાપ્રધાન: ભારતના વડાપ્રધાન ભારત સરકારના વડા હોય છે. ભારતીય સંસદીય પ્રણાલીમાં, સંવિધાન ભારતના રાષ્ટ્રપતિને દેશના પ્રમુખ તરીકે વર્ણવે છે. પરંતુ, ખરી સત્તા વડાપ્રધાન અને તેમના મંત્રીમંડળના હાથમાં હોય છે.
વડાપ્રધાનની નિમણૂંક:
- વડાપ્રધાનની નિમણૂંક રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા કરવામાં આવે છે.
- સામાન્ય રીતે, વડાપ્રધાન લોકસભામાં બહુમતી ધરાવતા પક્ષનો નેતા હોય છે.
- વડાપ્રધાન અને તેમના મંત્રીમંડળના સભ્યો રાષ્ટ્રપતિ સમક્ષ શપથ લે છે.
વડાપ્રધાનના કાર્યો:
- વડાપ્રધાન સરકારના વડા હોય છે અને તેમના મંત્રીમંડળના કાર્યોનું સંચાલન કરે છે.
- તેઓ રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય બાબતોમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
- તેઓ મંત્રીમંડળની મદદથી સરકારની નીતિઓ નક્કી કરે છે અને તેમનો અમલ કરાવે છે.
ભારતના વડાપ્રધાનોની યાદી:
1. જવાહરલાલ નહેરુ (1947-1964):
- ભારતના પ્રથમ વડાપ્રધાન.
- ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ (INC)ના સભ્ય.
- 1964માં મૃત્યુ પામ્યા.
2. લાલ બહાદુર શાસ્ત્રી (1964-1966):
- ભારતના બીજા વડાપ્રધાન.
- INCના સભ્ય.
- 1966માં તાશ્કંદમાં મૃત્યુ પામ્યા.
3. ઈન્દિરા ગાંધી (1966-1977):
- ભારતના ત્રીજા વડાપ્રધાન.
- INCના સભ્ય.
- 1977માં ચૂંટણીમાં હાર્યા.
4. મોરારજી દેસાઈ (1977-1979):
- ભારતના ચોથા વડાપ્રધાન.
- જનતા પાર્ટીના સભ્ય.
- 1979માં રાજીનામું આપ્યું.
5. ચરણ સિંહ (1979-1980):
- ભારતના પાંચમા વડાપ્રધાન.
- જનતા પાર્ટીના સભ્ય.
- 1980માં INCના સમર્થનથી સત્તા ગુમાવી.
6. ઈન્દિરા ગાંધી (1980-1984):
- ભારતના છઠ્ઠા વડાપ્રધાન.
- INCના સભ્ય.
- 1984માં તેમના અંગરક્ષકો દ્વારા હત્યા કરવામાં આવી હતી.
7. રાજીવ ગાંધી (1984-1989):
- ભારતના સાતમા વડાપ્રધાન.
- INCના સભ્ય.
- 1989માં ચૂંટણીમાં હાર્યા.
8. વિશ્વનાથ પ્રતાપ સિંહ (1989-1990):
- ભારતના આઠમા વડાપ્રધાન.
- જનતા દળના સભ્ય.
- 1990માં INCના સમર્થન ગુમાવીને સત્તા ગુમાવી.
9. ચંદ્ર શેખર (1990-1991):
- ભારતના નવમા વડાપ્રધાન.
- સમાજવાદી જનતા પાર્ટી (SJP)ના સભ્ય.
- 1991માં INCના સમર્થન ગુમાવીને સત્તા ગુમાવી.
10. પી. વી. નરસિંહરાવ (1991-1996):
- ભારતના દસમા વડાપ્રધાન.
- INCના સભ્ય.
- 1996માં ચૂંટણીમાં હાર્યા.
11. અટલ બિહારી વાજપેયી (1998-2004):
- ભારતના ૧૧મા વડાપ્રધાન.
- ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP)ના સભ્ય.
- 2004માં ચૂંટણીમાં હાર્યા.
12. મનમોહન સિંહ (2004-2014):
- ભારતના ૧૨મા વડાપ્રધાન.
- INCના સભ્ય.
- 2014માં ચૂંટણીમાં હાર્યા.
13. નરેન્દ્ર મોદી (2014-):
- ભારતના ૧૩મા અને વર્તમાન વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી છે.
- તેઓ 2014 થી વડાપ્રધાનનો પદભાર સંભાળી રહ્યા છે.
- તેઓ ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP)ના સભ્ય છે.
વડાપ્રધાનનું પદ ભારતીય લોકશાહીમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. વડાપ્રધાન દેશના નેતૃત્વ કરે છે અને તેની પ્રગતિ અને સમૃદ્ધિ માટે જવાબદારી નિભાવે છે.
